Krótki życiorys

Stanislaw Maczek

Krótki życiorys

Stanisław Władysław Maczek urodził się 31 marca 1892 roku w miejscowości Szczerzec koło Lwowa (Lemberg) w Galicji, w ówczesnej monarchii dualnej Austro-Węgier jako syn Witolda Maczka i Anny Czernych. Dorastał w polskiej, rzymskokatolickiej rodzinie „patriotycznej”: czterech synów zrobiło karierę wojskową; trzech jednak umrze przedwcześnie. Jego ojciec był prawnikiem, później sędzią apelacyjnym. Można powiedzieć, że byli dobrze wyposażeni; osób wyjeżdżało na coroczny zimowy urlop do Zakopanego w Tatrach na narty.) Po ukończeniu szkoły średniej studiował w latach 1910-1914 filozofię, psychologię i filologię polską na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Podczas I wojny światowej został zmobilizowany przez rząd austriacki i wysłany jako dowódca kompanii, między innymi na front włoski. Po szkoleniu i edukacji w Grazu w Austrii, w czerwcu 1915 roku otrzymał dowództwo plutonu zmotoryzowanego 3. pułku Landwehry jako aspirant (chorąży). W tym okresie prawdopodobnie zmienił swoje plany zawodowe z akademickiego na wojskowe, powodem może być to, że wojna prawdopodobnie trwałaby dłużej niż 6 miesięcy i był mądry, ale nie intelektualista. Mazcek był bardziej praktyczny i lubił żołnierskie życie.)

Znamienne jest również to, że w czasie studiów został członkiem paramilitarnego stowarzyszenia harcerzy polskich (Związek Strzelecki), który powstał w 1910 roku we Lwowie. Działania obejmowały strzelanie, jazdę na nartach, czytanie map, planowanie i organizowanie wycieczek, interakcje polityczne i społeczne. Podczas austriackiej służby wojskowej dalej rozwijał swój talent, czerpał radość z bycia żołnierzem i, co ważniejsze, odnosił w tym sukcesy.)3 Ponadto nie można wykluczyć, że zmieniona sytuacja polityczna w stronę przyszłej niepodległej Polski (z militarnym potencjałem) kultura dominująca) decyzja o wyborze kariery wojskowej wpłynęła na tę decyzję w porównaniu z karierą akademicką. W latach 1919 i 1920 był, początkowo jako porucznik, później kapitan, armii nowej Rzeczypospolitej, zaangażowany najpierw w działania przeciwko Ukrainie, a później przeciwko Armii Czerwonej. Po zawieszeniu broni w 1920 roku jego życie nabrało spokoju. Piastował stanowiska sztabowe w różnych jednostkach i brał udział w różnych kursach.

W 1922 został majorem w wieku 30 lat, z mocą wsteczną od 1 czerwca 1919. W latach 1924-1927 uczęszczał do Wyższej Szkoły Wojskowej w Warszawie. 30 października 1927 otrzymał awans do stopnia podpułkownika i objęcie dowództwa 76. Pułku Piechoty; a nieco później stacjonujący w Grodnie 81. Pułk Łowców króla Stefana Batorego.) 25 czerwca 1928 ożenił się z Zofią Kuryś, mieli w Polsce dwójkę dzieci, Renatę w 1929 i Andrzeja w 1934, trzecie dziecko, Magdalena, urodziło się w Szkocji.) W 1938 został mianowany dowódcą 10. Brygady Kawalerii Zmotoryzowanej (10. Brygada Kawalerii), jednostki w pełni zmotoryzowanej składającej się z piechoty konnej na motocyklach i ciężarówkach, czołgów, samochody pancerne, karabiny maszynowe, artyleria, inżynierowie i niszczyciele czołgów)

Podczas niemieckiej inwazji we wrześniu 1939 r. bezskutecznie walczył z przeważającymi siłami niemieckimi w swojej 10. Brygadzie Kawalerii Zmotoryzowanej. Po napaści Związku Radzieckiego także na Polskę Maczek, przebywający wówczas w rejonie Lwowa, otrzymał rozkaz przeniesienia się na Węgry. Tam został internowany wraz ze swoją brygadą. Z 3000 ludzi, z którymi wyruszał 1 września, 1500 zdołało w pełni spakowanych przekroczyć granicę z Węgrami po południu 19 września 1939 r. Maczek miał szczęście, że jego rodzina mieszkała u teściów w Stanisławowie, blisko niego. Upewnił się, że i oni poszli z nim. Pozostawiając swój sprzęt, przy pomocy polskich dyplomatów i przymykając oko na Węgrów, w cywilnych ubraniach udali się pociągiem przez Jugosławię i Włochy do Francji.)

We Francji 15 listopada 1939 roku został przez Naczelnego Wodza gen. Sikorskiego awansowany do stopnia generała brygady (generała brygady) z zadaniem zorganizowania zgromadzonych tam Polaków w Coetquidan. Aby jak najszybciej wrócić do Polski z nową armią.) W lutym 1940 otrzymał rozkaz utworzenia „Division Lègère Mecanique”.) W maju objął dowództwo Polskiej Lekkiej Dywizji Zmotoryzowanej (10 Brygady Kawalerii Pancernej / 10éme Brigade de cavalerie blindée), utworzonej z pozostałości swojej byłej Brygady Kawalerii uzupełnionej o polskich żołnierzy, którzy uciekli z innych jednostek i ochotników polskiego pochodzenia. ) Na południowy wschód od Paryża stoczył wycofującą się bitwę z armią niemiecką, już wcześniej przegraną, pomiędzy 13 a 17 czerwca 1940 r.)14. Z powodu braku paliwa i amunicji zmuszony był przerwać bitwę.

Dodany:

Rozkaz Komendanta Dywizji nr 40.) Francia, 6 sierpnia 1944. Po 4 latach jesteśmy już we Francji. Rozmieściliśmy nasze siły na ziemi francuskiej, aby wspólnie z Anglią i Ameryką walczyć w sprawie polskiej. Kiedy w czerwcu 1940 roku opuściliśmy Francję, nasze szeregi przerzedzały się, nasza przyszłość była nieznana i byliśmy bezsilni. Dziś, po czterech latach pracy na ziemi brytyjskiej, rozpoczęliśmy marsz bojowy do Polski. Pierwszym etapem tego marszu jest znowu Francja. Ale teraz okoliczności się zmieniły. Przychodzimy tu z poczuciem dumy i siły. Jesteśmy dumni, bo przez pięć lat wojny nie upadliśmy i nie złożyliśmy broni. Wręcz przeciwnie, dzięki żmudnej i wytrwałej pracy stworzyliśmy pierwszą w historii naszej armii dywizję pancerną. Ta dywizja stoi dziś na polu bitwy przeciwko tym, którzy ogłosili całemu światu, że już nas nie ma. Jesteśmy silni, bo mamy najlepszy sprzęt w swojej dywizji. To jest do dyspozycji aliantów. Znamy wartość tego sprzętu i wiemy, jak go właściwie używać. W tym kryje się siła fizyczna. Co więcej, wnosimy na pole bitwy coś, czego Niemcy nie mają dzisiaj. Wnosimy ogromną siłę moralną. Wnosimy pełną świadomość, że walczymy w słusznej sprawie i że widać już pierwsze promienie zwycięstwa. I dlatego, gdy przystąpimy do pierwszej bitwy, zażądamy rozliczenia za całe pięć lat tej wojny. Za Warszawę, za Kutno, za Westerplate i za setki i tysiące bezbronnych ofiar, które zginęły z rąk najeźdźcy. Będziemy żądać odpowiedzialności za każde życie Polski odebrane przez Niemców. Nie oznacza to jednak, że należy stosować barbarzyńskie metody walki. Walczcie tak, jak polscy żołnierze walczyli zawsze w naszej historii. Do pierwszej bitwy wkraczamy z najlepszymi dywizjami aliantów. Znamy swoją wartość i dlatego dziś jako dowódca życzę Wam jednego: niech Niemcy sowicie zapłacą własną krwią za zaszczyt walki z nami. I pamiętajcie wszyscy o jednym. Żołnierz walczy o wolność wielu krajów, ale umiera tylko za Polskę.Wszyscy wierzymy, że dzięki naszemu trudowi Polska ożyje!

Dowódca 1 Dywizji Pancernej MACZEK, generał brygady

Źródło:

Maczek Museum

Ewan Mcgilvray:               Man of Steel and Honor: General Stanisław Maczek,
                                           Helion&Company Ltd, Solihull, 2012
Stanisław Maczek:            Van Paardenwagen tot Tank, Van Ierland Uitgeverij, Breda, 2009
F.S.Kurcz (F. Skibinski)      The Black Brigade, Atlantis publ., Harrow, 1943
Zbigniew Tomkowsk:        Generał Maczek, Ypsilon sp. ,Warszawa 1994
Piotr Potomski:                  Generał Broni Sanisław Władisław Maczek(1892-1994), Wydawnictwa Uniwerytetu
                                            Warszawskiego, Warszawa, 2008
Franio Bogdanowicz:        1^e Poolse Pantserdivisie vanaf Moerdijk tot de verovering van Wilhelmshaven
                                            en de bezetting van Duitsland, een vertaling, In het Spoor van de Divisie,: nr. 7-8,
                                            uitg. Vereniging 1^e Poolse Pantserdivisie Nederland, Breda, 2005-2006
Antoni Grudziński:           1. Dywizja Pancerna, Zarys Historyii Wojennej,nr. 34 Przeglądu Kawalerii i Broni Pancernej,
                                           1964,London